*
- dân tộc bản địa Mông Tuyên Quang gồm một nền văn học dân gian phong phú, nhiều mẫu mã phản ánh cuộc sống văn hóa cũng tương tự tâm tứ nguyện vọng của cùng đồng. Trong đó, ca dao, tục ngữ là sự việc kết tinh, lắng đọng vốn sống với những kinh nghiệm quý báu của fan Mông. Đây là mô hình văn nghệ truyền mồm từ đời này tạ thế khác và tới nay vẫn được sử dụng.

Bạn đang xem: Câu ca dao trong mộng


Thiếu người vợ Mông xây cất (Yên Sơn) học thêu thùa. Ảnh: quang đãng Minh.

Nghệ nhân Ưu tú Ma Văn Đức, fan thường xuyên nghiên cứu và phân tích văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh mang đến biết: “Đặc điểm của phương ngôn nói phổ biến và tục ngữ Mông dành riêng là ngắn gọn, súc tích, tuy chứa đựng những nội dung tương đối lớn nhưng hiệ tượng mỗi câu lại khôn xiết nhỏ: Ép chặt thành từng tự như ép ngón tay thành quả đấm, sẻn so từng giờ sao cho khẩu ca cô ứ đọng giàu ý nghĩa”.

Tục ngữ Mông gồm tính bền vững, ổn định, là đầy đủ câu ngắn gọn, dễ nhớ, dễ truyền khẩu, không nhiều dị bản, là lời ăn uống tiếng nói của người Mông. Ông Chẩn Tờ Mậu là 1 trong già làng ngơi nghỉ thôn Ngòi Nghìn, làng mạc Đạo Viện (Yên Sơn) nói, fan Mông khôn xiết coi trọng tình yêu gia đình, vì vậy nhiều lời khuyên răn mang chân thành và ý nghĩa sâu sắc: bạn bè ghét nhau ko được quăng quật dòng họ.

Phụ bạn nữ người Mông làng mạc Tiên Tốc, xã bình an (Lâm Bình) sẵn sàng trang phục đi dạo hội.

Phụng dưỡng và kính yêu phụ huynh là đạo lý muôn đời nên tín đồ Mông đã nhắn nhủ: “Mình cư xử với mẹ phụ vương ra sao/Về sau con cháu cũng đối xử với mình như vậy”. Trong gia đình phụ huynh là vớ cả so với con cái. Có phụ huynh còn vớ cả, mất mẹ phụ vương thì mái ấm gia đình đổ vỡ, cảnh nhà tan hoang. Tục ngữ đã đúc kết và nói rất thâm thúy về ngôn từ này: “Có bố mẹ, than thân ko ra nước mắt/Mất cha mẹ, than khóc đến bị tiêu diệt ngất”.

Người Mông cũng luôn luôn coi trọng sự thêm bó, thủy chung; dường nhịn, đoàn kết trong tình cảm bà xã chồng. Chính vì vậy đồng bào hay khuyên nhỏ cháu mình: Vợ chồng bực nhau ko được ngủ không giống giường. Hay: “Hàm răng đẹp nhiều lúc cũng cắn nên lưỡi/Vợ ông xã hòa hợp song khi cũng có thể có dỗi hờn”; “Tình yêu tốt một thời/Vợ ck tốt một đời”.

Xem thêm: Thiên Tú - Lạc Đường

Trong những mối quan hệ giới tính xã hội, quan hệ nam nữ nam nữ cũng khá được đề cao nghỉ ngơi trong phương ngôn Mông: phản ảnh khát vọng yêu đương, ca ngợi tình yêu thủy chung... Trong sự việc lựa chọn bạn đời, tín đồ Mông tôn vinh những phẩm chất như siêng làm, tháo dỡ vát, chung thủy của người các bạn đời: “Gái đẹp chần chừ làm lanh cũng xấu/Trai khỏe đắn đo làm rẫy cũng hèn”.

Các thành viên Câu lạc bộ gìn giữ bạn dạng sắc văn hóa của đồng bào dân tộc bản địa Mông,thôn Khuổi Khít,xã thiết kế (Yên Sơn) thường xuyên luyện tập. Ảnh: Minh Thủy.

Tục ngữ là “lời nói hay” có nhiều giá trị, một bề ngoài giao tiếp quan tiền trọng. Vày đó, vào ứng xử mặt hàng ngày, đồng bào rất quý trọng lời nói: “Biết nói người ta yêu, người ta quý/Vụng nói người ta ghét, fan ta giận”. Cùng khuyên nên: “Nghĩ trước nói sau”. Đặc biệt, từ đa số hình ảnh trong thực tế được nâng lên tầm bao quát và áp dụng vào cuộc sống thường ngày như là 1 trong bài học về lối sống bao gồm văn hóa: “Chặt cây đề nghị xem cành khô/Nói năng nên nhìn bên trên dưới”.

Từ đều quan gần kề trong thực tiễn, đồng bào Mông sẽ tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm về quy luật đổi khác của thời tiết: “Trời xanh thì nắng/Mây đen thì mưa”. Các đúc rút tay nghề sản xuất nông nghiệp: tháng bảy trồng kiệu/Tháng tám trồng tỏi, Tháng tía chặt lanh/Tháng bảy chặt gai.

Ngày nay, vào đời sống văn hóa truyền thống tinh thần, người Mông vẫn lưu truyền các câu thành ngữ, tục ngữ. Mô hình văn hóa truyền mồm này đã trở thành nguồn vật liệu bằng nhựa sống để nuôi dưỡng tâm hồn cho thay hệ bạn Mông của từ bây giờ và mai sau.